R6. Riviereneiland De Zaag

Tussen Krimpen aan de Lek en de brede stroom van de Nieuwe Maas ligt het riviereneiland De Zaag, een buitendijks riviergebied van 37 hectare. De Zaag is geen aangelegd natuurgebied, maar een eiland dat door de rivier zelf is gevormd. Rond 1600 lag hier een klein zandplaatje dat bekend stond als het Zaegje. Door stroming, aanslibbing en het samengroeien met buitendijkse gronden ontstond langzaam een groter eiland. Het wordt doorsneden door geulen die vol- en leegstromen op het ritme van het getij. Het verschil tussen hoog en laag water is meer dan 120 centimeter! Het gebied is vernoemd naar de houtzagerij die vroeger op het eiland stond. Om de kwaliteit van de natuur te verbeteren, heeft het Zuid-Hollands Landschap het eiland een flinke opknapbeurt gegeven in 2017 en 2018. 

Op zondag 15 augustus 2026 bewandelen wij de paden van dit eiland. De paden slingeren door uiterwaarden, rietvelden en open grasland, met hier en daar een kreek die als een zilveren streep door het landschap loopt. Wij zijn er op het moment dat het laagwater is. Het lijkt wel een mozaïek van zandige platen en modderige oevers waar vogels foerageren. Het eiland bestaat uit twee delen. We wandelen eerst over de Grote Zaag. Dit is ruim 20 Hectare groot. Wat dit deel van De Zaag uniek maakt, zijn de contrasten. Terwijl je midden in de natuur staat, zie je aan de horizon de havenkranen, bruggen en skyline van Rotterdam.  In de verte klinkt het gebrom van een binnenvaartschepen, maar het lijkt eerder bij het landschap te horen dan het te verstoren. Maar toch......we staan in een stil getijdengebied, maar kijken uit op een van de grootste havens ter wereld. Natuur en industrie liggen hier letterlijk schouder aan schouder.

Dan wandelen we richting de Kleine Zaag, zo'n 17 Hectare groot. Wat het wandelen hier zo bijzonder maakt, is de overgang. Van de skyline van Rotterdam, havenkraken en bruggen loop je naar een open grasland via ruige oeverzones en van stille hoekjes naar brede uitzichten over de Nieuwe Maas. Soms staan wij  op een dijkje en zien  we hoe de rivier zich langs het eiland wringt; even later lopen we tussen het riet, dicht bij het water. Dan ontmoeten we de koeien die in het gebied grazen. Het is een gebied dat je dwingt om te kijken, omdat het landschap voortdurend verandert.

Het riviereneiland  probeert niet mooi te zijn — het is rauwe en ongepolijste natuurgebied. Het is zeker geen idyllisch natuurpark, Zodra je het gebied inloopt, merk je dat het geen gladgestreken natuurgebied  is, het is echt, ruig en precies daarom  mooi voor een korte wandeling.

Skyline Rotterdam