Op zondag 19 juli wandelen we van Alblasserdam naar Kinderdijk. Kinderdijk we zijn er wel eens geweest, maar goede actieve herinneringen ontbreken. We gaan de molens herontdekken.
Soms begint een wandeling al voordat je de eerste bezienswaardigheid bereikt. Dat gevoel hadden wij toen we vanuit Alblasserdam richting Kinderdijk liepen. Het was zondagmorgen en onderweg viel direct iets op: Opvallend veel mensen waren netjes gekleed, de mannen in donkere pakken en de vrouwen in jurken, allemaal onderweg naar de kerk. De Alblasserwaard staat bekend als een gebied met een relatief sterke reformatorische en kerkelijke traditie. Kerstliedjes werden al gezongen op de fiets. Daardoor is kerkbezoek op zondag nog altijd nadrukkelijk aanwezig in het straatbeeld.
Al snel verscheen aan de horizon de Kortlandse Molen. Deze ronde stenen poldermolen uit 1890 werd gebouwd ter vervanging van een oudere wipmolen. Bijzonder is zijn vorm: de onderste drie meter zijn recht opgetrokken, waarna de romp overgaat in een conische vorm. Dat zie je niet vaak bij dit type molen. Ooit speelde de molen een belangrijke rol bij de bemaling van de polders rondom Alblasserdam. Tegenwoordig staat hij er als een fraai monument dat herinnert aan de eeuwenlange strijd tegen het water.
Via de Middelkade wandelen we verder richting Kinderdijk. Deze historische kade vormt van oorsprong de scheiding tussen de Overwaard en de Nederwaard, twee afzonderlijke waterstaatkundige gebieden die eeuwenlang ieder hun eigen waterbeheer hadden.
Niet veel later bereiken we de beroemde Overwaardmolens. Deze acht molens werden gebouwd om het water uit de oostelijke helft van de Alblasserwaard naar een hoger boezemniveau te malen. Ze vormen samen een ingenieus systeem dat al eeuwenlang functioneert. Wat deze molens bijzonder maakt, is dat ze niet alleen prachtig zijn om te zien, maar ook onderdeel waren van een compleet en werkend watermanagementsysteem. Hier wordt zichtbaar hoe Nederlanders al generaties lang met het water leven in plaats van ertegen vechten.
Even verderop liggen de Nederwaardmolens. Ook deze molens hadden dezelfde taak: water wegmalen uit de polder. Het verschil zit vooral in het gebied dat zij bedienden. De Nederwaard verzorgde de afwatering van de westelijke helft van de Alblasserwaard, terwijl de Overwaard verantwoordelijk was voor het oostelijke deel. Beiden maakten gebruik van afzonderlijke boezems en watergangen. Juist dat samenspel van twee onafhankelijke watersystemen op één locatie maaktinderdijk wereldwijd uniek.
Bij het bezoekerscentrum is het tijd voor een korte pauze. Met een kop koffie kijken we uit over het molenlandschap dat inmiddels op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. Negentien molens staan hier bij elkaar, een concentratie die nergens anders ter wereld voorkomt.
Na de pauze lopen we verder richting het dorp en over de Molenkade. Het contrast tussen verleden en heden wordt hier steeds groter. Aan de ene kant staan de eeuwenoude molens, onverstoorbaar in het groene polderlandschap. Aan de andere kant verschijnt in de verte langzaam de moderne skyline van Rotterdam. De hoogbouw tekent zich af aan de horizon, als een herinnering dat een van Europa's grootste havensteden verrassend dichtbij is.
Dat uitzicht vat deze wandeling eigenlijk perfect samen. In nog geen paar kilometer wandel je van een dorp waar het zondagse kerkbezoek nog volop zichtbaar is, langs molens die al eeuwen het water beheersen, naar een vergezicht waarin de moderne wereld van Rotterdam opdoemt.
In de verte doemt de skyline van Rotterdam op. We staan hier bij een kruispunt waar de Noord overgaat in de Nieuwe Maas en het water van de Lek zich samenvoegt met de Noord / Nieuwe Maas
Na een laatste blik op de molens kiezen we voor de terugweg via de Blokweersche Kade. Deze oude kade slingert door het karakteristieke polderlandschap van de Alblasserwaard. Eeuwenlang vormden zulke kades de ruggengraat van het waterbeheer in de streek. Ze hielden niet alleen het water tegen, maar waren ook de verbindingsroutes tussen de verspreid liggende boerderijen en polders. Wandelen over de Blokweersche Kade voelt daardoor als een reis door het oude Holland: smalle watergangen, uitgestrekte weilanden en een landschap dat volledig door mens en water samen is gevormd.
Langzaam komen we weer uit bij de West-Kinderdijk. Hier opent het landschap zich en verschijnt een indrukwekkend uitzicht over de rivier de Noord. Schepen trekken voorbij, van binnenvaartschepen tot zeewaardige vrachtschepen onderweg naar de Rotterdamse haven. Wat veel mensen niet weten, is dat de rivier hier eigenlijk een bijzonder verhaal vertelt. Even stroomopwaarts, bij het drierivierenpunt ter hoogte van Dordrecht, splitst de Beneden-Merwede zich in twee takken: de Noord en de Oude Maas. Vanaf dat punt krijgt de noordelijke tak eenvoudigweg een nieuwe naam: de Noord. Het water zelf verandert natuurlijk niet, maar historisch gezien werd het traject tussen de Merwede en de Nieuwe Maas als een afzonderlijke rivier beschouwd. De Noord is relatief kort, ongeveer negen kilometer lang, maar van enorme betekenis. Al eeuwen vormt zij een van de belangrijkste verbindingen tussen het Rijn-Maasgebied en de havens van Rotterdam. Dankzij de getijdenwerking van zee stroomt het water hier voortdurend in beweging, waardoor je soms nauwelijks kunt zien welke kant de rivier eigenlijk op stroomt. Aan de oevers ontstonden bekende scheepsbouwplaatsen zoals die van Kinderdijk en Alblasserdam. Generaties lang werden hier schepen gebouwd die over de hele wereld voeren.
Reactie plaatsen
Reacties