Op vrijdag 3 juli 2026 wandelen we een rondtocht vanuit Neerijnen, Neerijnen is de plek waar de Betuwe de Waal raakt. Het is een gebied waar je de overgang voelt: van boomgaarden en stille landwegen naar brede uiterwaarden, dijken en water. Het is heerlijk weer. De zon schijnt, het is zo'n 24 graden met een heerlijk windje.
De wandeling start bij De Hervormde Kerk in Neerijnen. Deze kerk dateert uit 1865. De kerk valt op, doordat er een okergele steensoort is gebruikt. In 1975 is de kerk wit geverfd, maar bij de restauratie van 2004 werd de oorspronkelijke kleur weer teruggebracht. We lopen achter de kerk langs, waar een prachtige tuin is aangelegd. De tuin overvalt ons doordat deze direct aan het begin van de wandeling ligt en zo'n rust, pracht en praal met zich meebrengt. Het is een plek waar alles even stilvalt, alles klopt: de oude bomen, de zichtlijnen, de gracht die als een stille ring om het landgoed ligt. Pas wanneer je er doorheen wandelt, besef je dat dit geen gewone dorps- of kerktuin is, maar de kasteeltuin van Huis Neerijnen. De tuin ligt op een lichte verhoging, het oude kasteelplateau, en ademt nog steeds de sfeer van het adellijke huis dat hier eeuwenlang het landschap bepaalde. Formele paden leiden je langs het water, terwijl verderop het park zich opent in slingerende lijnen richting Waardenburg. Het is een plek waar geschiedenis en natuur elkaar raken — een verborgen juweel langs de Waal.
Het kasteel, oorspronkelijk met de naam ‘Klingelenburg’ was een woontoren met verdedigingsfuncties. Rond 1350 liet ridder Gijsbert de Cock dit eerste adellijke huis in Neerijnen bouwen. Samen met het in 1265, in opdracht van Rudolph de Cock gebouwde kasteel Waardenburg vormt het één landgoed. De bewoners van kasteel Neerijnen voerden de naam De Cock van Neerijnen. Na de familie De Cock hebben verschillende families het landgoed in bezit gehad, waaronder Van Aylva. In 1769 liet Hobbe van Aylva een voordeuromlijsting in rococostijl aanbrengen met een gedenksteen aan zichzelf. Decennialang was het in gebruik als gemeentehuis. Tegenwoordig is het huis Neerijnen in delen verhuurd als kantoorruimte. Huis Neerijnen heeft een slotgracht met een mooi ophaalbrug.
Het is een mooi, bosrijk gebied waarin we lopen. We komen langs het Anne Frankboom Stek Herdenkingsmonument. De originele Anne Frank-boom was een witte paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) en stond in de tuin achter het Achterhuis. Anne noemde deze boom meerdere keren in haar dagboek, waarin ze beschreef hoe ze hem vanuit het kleine raam van de schuilplaats kon zien. Voor haar was de boom een symbool van hoop en vrijheid in een tijd van grote angst en onzekerheid. De stek in Neerijnen is een van de bomen die zijn opgekweekt van de zaden van de originele boom. De boom in Neerijnen, net als andere Anne Frank-bomen die wereldwijd zijn geplant, staat symbool voor de strijd tegen onrecht, antisemitisme en discriminatie.
Dan komen we langs het kasteel Waardenburg. Van dit kasteel is de stichtingsdatum exact bekend. Op 2 augustus 1265 kwam er toestemming om een toren te bouwen. Daarna werd het kasteel geleidelijk uitgebreid. Het huidige kasteel is uit de 17e eeuw. In het kasteel zijn nog veel authentieke elementen te vinden. In de Tachtigjarige Oorlog werd het kasteel door de troepen van Willem van Oranje bezet en grotendeels verwoest. Vanaf 1627 is het noordelijke deel van het kasteel hersteld. Het beschadigde zuidelijke deel werd afgebroken. Het kasteel heeft hierdoor nog steeds een hoefijzervorm. In de periode 2007 – 2009 heeft het kasteel een grote restauratie ondergaan. Met behoud van historische details is het weer functioneel voor de toekomst. Tegenwoordig wordt het zakelijk gebruikt.
We gaan met een trap omhoog naar de Waalbanddijk. Vanaf het moment dat wij dee Waalbanddijk oplopen, verandert het landschap. Het dorp valt achter ons weg en voor ons opent zich de brede wereld van de uiterwaarden. Hier krijg je dat typische Waalgevoel: hoge grassen die in de wind dansen, koeien die loom in de Rijswaard staan, en schepen die als stille reuzen voorbij schuiven. De dijk vormt de zuidrand van Neerijnen en loopt langs oude, historische boerderijen en het landgoed van Huis Neerijnen, waardoor je steeds die mooie mix hebt van cultuur en natuur. Deze dijk maakt deel uit van een eeuwenoud verdedigingslandschap. Hij loopt dwars door het gebied van de Oude en Nieuwe Hollandse Waterlinie, waar inundatievelden en strategische doorgangen ooit het land moesten beschermen. In de uiterwaarden liggen nog restanten van die geschiedenis — betonnen blokken, oude structuren, stille herinneringen aan een tijd waarin de rivier niet alleen water bracht, maar ook bescherming.
Vervolgens lopen we richting de Waal, dwars door de Uiterwaarden. We komen oude tankversperringen tegen (ook wel “drakentanden” genoemd) uit de Tweede Wereldoorlog. In de jaren ’40 werd langs de Waal een verdedigingslinie aangelegd om een mogelijke Duitse opmars te vertragen. Op strategische plekken — vooral bij doorgangen, dijken, riverovergangen en open terrein — plaatste men rijen betonnen obstakels die moesten voorkomen dat voertuigen of tanks konden doorstoten. We wandelen langs de Waal, bezoeken een strandje. De natuur is prachtig en staat volop in de bloei. De omgeving ziet er verzorgd uit, geen rotzooi. Bovendien is het rustig, het aantal mensen dat we tegen komen is op een hand te tellen. Op een afstandje zien we de Martinus Nijhoffbrug.
Op de terugweg komen we langs de Korenmolen Waardenburg. Voor 1780 stond op de plaats van deze korenmolen bijna zeker een standerdmolen, ook wel staakmolen genoemd. De standerdmolen is omgewaaid, weer hersteld, rond 1780 definitief afgebroken en vervangen door de huidige zeskante molen. In de huidige molen zijn nog onderdelen van de oude standerdmolen terug te vinden.
De molen, gelegen aan de Waalbandijk, werd meer dan 200 jaar bemalen en gepacht door de familie van Aken. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) is de molen gebruikt voor het opwekken van elektriciteit.
Via een prachtig pad dat veel weg heeft van een loofgang, waar de bomen zich boven ons sluiten en we door een groene tunnel wandelen naar de auto .
Reactie plaatsen
Reacties