Indonesië, waarom weet ik niet, maar het heeft nooit in onze vakantieplannen gezeten. Hoewel we Azië geweldig vinden, vooral om het heerlijke eten, de vriendelijke mensen, de sfeer, de chaos en het onverwachte, wij zelfs de nodige landen op dit continent al bezocht hebben, hebben we Indonesië links laten liggen in het onze reisplannen.
Wellicht stond Indonesië onbewust niet op mijn lijstje om de tsunamie in de Indische Oceaan op 26 december 2004. Hoe dan ook, vlak voor onze vakantie wordt onze bestemming in Indonesië ook opgeschrikt door natuurgeweld. In Augustus krijgt Flores te maken met een aardbeving. In September wordt het vliegveld in Jakarta stilgelegd in verband met een vulkaan uitbarsting.
Wat blijkt ‘we gaan naar de ring of fire’. Nog nooit van gehoord. Dus maar eens uitzoeken wat dit is. De zogenaamde Ring of Fire is een hoefijzervormig gebied rondom de Grote Oceaan die goed is voor negentig procent van alle geologische activiteit op aarde. Om het nog wat meer duiding te geven: De Ring of Fire is het gebied waar de meest verwoestende natuurrampen in de geschiedenis hebben plaatsgevonden. Denk aan de aardbeving in Nepal in 2015 of de eerder benoemde tsunami in de Indische Oceaan in 2004. Maar ook de aardbevingen op Lombok en de Gili-eilanden, en de aardbeving gevolgd door een tsunami op Sulawesi in 2018.
Maar wat blijkt nog meer? Ook Japan en Nieuw-Zeeland, beide staan hoog op mijn bucketlist, liggen in de ring of fire. Eigenlijk stond Japan op de planning om dit jaar te bezoeken. Maar een groot en mooi project op het werk, maakt een vakantie van 4 weken en zelfs wat meer dat nodig is om Japan op onze manier te ondekken, onmogelijk. Maar wat is haalbaar in 2 tot 2,5 week? En rekening houden met de maand oktober. Dus ook nog goed, mooi en zonnig weer aan het eisenlijstje toe te voegen. Na wat onderzoek kwam Flores als serieuze reisbestemming op de agenda terecht.
Flores is een authentieke reisbestemming. Flores is geen toeristische hotspot zoals Bali maar een puur eiland waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Op Flores vind je ongerepte stranden, indrukwekkende vulkanen, een weelderige jungle, spinnenweb rijstvelden, prachtige zonsondergangen, traditionele dorpjes en een lieve gastvrije bevolking. Ten westen van Flores ligt het Komodo National Park. Dit geeft ons de kans om de vakantie in stijl af te sluiten op een boot.
Op woensdag 30 september vertrekken we met Garuda Indonesië. Ook het uitzoeken van de vlucht bracht de nodige hoofdbrekens. Vliegen via het Midden-Oosten? Prijstechnisch is dat een direct een ‘Ja’. Maar willen we dat gelet op de Iran oorlog? Garuda Indonesië vliegt netjes om het oorlogsgebied heen. Een keuze dat meer rust geeft.
Het wordt een lange vlucht. We zijn vliegen van 10 tot 11 uur gewend, maar naar Jakarta is het 14,5 uur vliegen. Economy class betekent 14,5 uur stil zitten, zittend slapen, pffff.
We hebben enigszins geluk. Het vliegtuig zweeft snel door de lucht. We zijn zeker een uur eerder in Jakarta dan gepland. Via Jakarta vliegen we door naar Bali. Het idee is om na een lange reis, eerst bij te komen op Bali. Genieten van zon, strand, heerlijk eten en vooral rust. Op internet werd mijn aandacht al snel getrokken naar Nusa Lembongan. Dit is een eiland onder Bali maar wel behorend tot Bali. Verblijven op Nusa Lembongan biedt een heerlijke rustige sfeer, prachtige witte stranden en een handige ontsnapping aan de drukte van het hoofdeiland Bali. Geen massa toerisme, kleinschalig en knus.
Uiteindelijk stappen we in Bali uit het vliegtuig. In tegenstelling tot onze ervaringen op andere vakanties, komen onze koffers direct van de band. We kunnen naar buiten, op zoek naar een taxi.
En als we buiten komen….de lach komt op ons gezicht na een lange reis. We ruiken Azië. Vraag me niet wat dat voor geur is, maar het laat zich omschrijven als een zoete geur of de geur van lekkere wierookstokjes.
Met de taxi gaan we naar ons overnachtingshotel. Het beeld is vertrouwd vanuit de taxi. Honderden scooters, chaos op de weg en veel getoeter. Welkom terug in Azië. Het is nog geen 20 KM naar het hotel maar we doen er meer als een uur over. Ons hotel zit aan het strand. Vlak bij de haven. Druk, druk, druk, blijkbaar wil iedereen daar naar toe.
In het hotel gaat het zoals je verwacht in Azië. Je wordt door 4 mensen tegelijk geholpen. Wie moet ik het eerst aandacht geven? De één brengt een heerlijk drankje met de smaak van kaneel. Heel bijzonder. Maar wel lekker. De anderen doen de check in. Tenslotte brengen ze naar je kamer. Kamer? We krijgen een heel huis. Echt prachtig. En ook dit voldoet aan onze verwachtingen. Ons verblijf is een meester werk van hout. De prachtige huizen zijn omringd door planten en bloemen. Een betere omschrijving doet meer recht aan de situatie: Een weelderige planten en bloemen groei. Ook typisch Aziatisch, zoals op de bloemenmarkt in Bangkok. Het complex is kleinschalig. Twee kleine fijne zwembaden, waar we de lange vlucht van ons lijf af kunnen spetteren. Dan nog wat eten. Heerlijke authentieke Indonesische Nasi gerechten staan op de kaart. Heerlijk.
Een perfecte start van de vakantie. Morgen door naar Nusa Lembongan.
We staan vroeg op. Hoewel de boot vertrekt om 09:15 uur, moeten we om 08:00 uur inchecken. We zijn er om 07:45 uur. Het is er rustig. Mijn verwachting is dat het niet druk wordt en dat we snel we zijn. Om 08:45 zitten we er nog. Maar dan in een geheel andere setting. Vooral in Aziatische sferen: het is er super chaotisch, heel druk, alles en iedereen loopt door elkaar heen, geen informatie, onze koffers zijn opgehaald, maar waarheen? Even komt mijn drang naar structuur, overzicht en controle tot leven. Maar ach, naar een paar minuten weet ik het weer, we zijn in Azië. Laat gaan, hier maakt niemand zich ergens druk om. Dan moeten we naar de haven lopen. Het wordt nog chaotischer. Er lopen meerdere groepen tegelijkertijd naar de haven, wat en waar is onze groep? Aangekomen in de haven, blijft het chaotisch totdat we op de boot zitten. We zitten in een afgesloten boot, met minder leuke ervaringen in onze reis naar Vietnam en recente berichtgeving over gezonken veerboten in Indonesië, vertrouwen we het niet helemaal. We kibbelen over wat de beste plek is voor het geval dat…..we besluiten rustig te gaan zitten, maar openen wel het raam langs ons. Ik vraag me af of we door deze geopende raam naar buiten kunnen als het moet. Ik vrees dat ik er met kop en schouders uit kan komen, maar zal blijven hangen bij mijn buik.
Eind goed al goed, na een half uur en een rustige vaart zijn we aangekomen op Nusa Lembongan. De eerst indruk is relax. Vanuit de boot stappen we over in een ander boot die ons op het strand afzet. Het personeel draagt onze koffers (gelukkig zijn ze meegekomen) naar het strand. De taxi chauffeur staat al op ons te wachten. De taxi chauffeur spreekt niet echt Engels. Na wat gebaren taal en Google Maps weten we zeker dat het de goede taxi chauffeur is en nog belangrijker dat we naar het juiste hotel gebracht worden. Het zijn andere taxi’s dan die we gewend zijn. Het zijn omgebouwde, kleine pick-up trucks. De laadbak achterin is voorzien van een overkapping tegen de zon en twee houten bankjes die tegenover elkaar staan, zodat er plek is voor zo'n 6 tot 8 personen. We zitten er lekker ruim in met zijn tweeën. De wegen waarover we rijden zijn slecht en zijn wat we in Nederland noemen fietspaden. Als we een bult naar boven rijden, moeten we onze koffers nog een keer redden. Ze glijden bijna uit de truck. Een heldendaad van Susan voorkomt dat de koffers uit de taxi vallen.
We komen aan op bestemming Sandy Bay. Dit is een prachtige baai en populaire strandlocatie aan de zuidwestkust van het eiland Nusa Lembongan, direct naast de ruige rotsen van Devil's Tear. De zee bij Sandy Bay is erg wild met krachtige stromingen. Zwemmen in de baai zelf wordt sterk afgeraden vanwege de rotsen en gevaarlijke golven. Daarentegen heeft dit strand een geweldige beachclub: Sandy Bay Beach Club. Dit is het bekendste middelpunt van de baai. Het is een populair en sfeervol restaurant en beachclub met een zwembad, waar we genieten van heerlijke gerechten en drankjes. Vanuit het zwembadje kijken we uit over de golven van de zee. Heerlijke zitplekken en ligbanken met fraaie muziek op de achtergrond, wat wil je nog meer?
We overnachten bij Shacks at Sandy Bay. Een ultieme hidden gem op Nusa Lemongan. Het is het échte eilandgevoel op Nusa Lembonga, ver weg van de resorts en de drukte. Dit is precies het soort plek waarvoor je naar Indonesië reist. Het heeft even wat moeite gekost om een reservering te maken, ik ben er bijna twee weken mee bezig geweest.
Ten eerste het vinden van dit plekje. Ik had via Booking.com al twee andere hotels gezien in deze omgeving, maar het was net niet wat we zochten. Via Google Maps en niet via de bekende booking platforms kwam ik op de Sharks at Sandy Bay terecht, een gelukje zeg maar.
Ten tweede omdat de boeking rechtstreeks gemaakt moest worden bij de Sharks at Sandy Bay. Eerst de onduidelijke communicatie (slecht Engels), dan de vraag of het betrouwbaar is en dan het geld overmaken van een Nederlandse rekening naar een Indonische rekening. Maar de beloning is er, als we onze intrek nemen in de Sharks at Sandy Bay. Van buiten ziet het eruit als een verzameling charmante, houten hutjes, maar schijn bedriegt. Binnenin vind je een perfecte mix van rustieke eilandvibes en moderne luxe. Het is kleinschalig, ontzettend stijlvol ingericht, een prachtige badkamer in de buitenlucht en omgeven door een prachtige groene, tropische tuin. De ultieme oase van rust! Een super relaxte en intieme sfeer. Het voelt bijna alsof wij ons eigen stukje paradijs hebben gehuurd.
Entree Shacks at Sandy Bay
Prachtige houten hutje waarin we verblijven
Het eten is geweldig lekker op Sandy Beach
Vanaf Sunday Bay heb je prachtig zicht op het spectaculaire natuurfenomeen Devil’s Tear
Vanaf Devil's Tear zicht op Sunday Bay
Binnen een paar minuten wandelen we vanaf de Shacks at Sandy Bay naar de Cloudland Bar. Aan het einde van een stoffig pad vanaf Shacks at Sandy Bay ligt deze kleine cliff‑bar verscholen. Cloudland is geen beachclub waar je de hele middag blijft hangen. Het is een plek voor dat ene uur: Golden hour. Wij zitten eersterangs voor een adembenemende zonsondergang als we neerploffen op gekleurde zitzakken. Wij bestellen een lekkere cocktail. De cocktails zijn simpel, goedkoop (twee voor de prijs van één) maar wel lekker. De sfeer is vriendelijk en geen opdringerige bediening. Met een relaxte playlist op de achtergrond is het hier heerlijk genieten.
De zee onder je klotst zacht tegen de rotsen, de lucht verandert van blauw naar pastel. Maar een hele mooie zonsondergang krijgen we helaas niet te zien. De laatste meters als de zon in zee zakt, raakt de horizon bewolkt.
Cloudland Bar is geen highlight die in reisgidsen staat. Het is een klein hoekje van Lembongan dat je alleen vindt als je het zoekt
De zondag staat gepland als een dag op de beachclub Sandy Bay, maar het is bewolkt als we ‘s morgens vroeg ontbijten aan het strand. Overigens wat heerlijk relax is, dat ontbijten aan het strand.
De bewolking doet ons besluiten om wandelend de omgeving te gaan verkennen. Eigenlijk is de tip om het eiland met een scooter te verkennen, maar dat is niet aan ons besteed. Samen op een scooter is niet goed voor ons huwelijk.
Een uitgestippelde wandeling hebben we niet. We gaan op avontuur uit, we zien wel. Maar om enige richting te hebben, ligt de focus op de yellow bridge. De Yellow Bridge (of de Jembatan Cinta, wat 'Brug van de Liefde' betekent) is een smalle, felgeel geschilderde hangbrug die de enige vaste landverbinding vormt tussen de eilanden Nusa Lembongan en Nusa Ceningan.
Nusa Lembongan maakt onderdeel uit van de De Nusa‑eilanden dat naast Lembongan ook nog bestaat uit Ceningan en Penida. Nusa Lembongan is het meest toegankelijke eiland en de plek waar de meeste reizigers hun avontuur beginnen. Je vindt er mooie stranden. Nusa Ceningan is klein, sfeervol en verrassend. Nusa Penida is het grootste en meest indrukwekkende eiland van de drie. Hier vind je de iconische plekken die je overal op Instagram ziet. We slaan Nusa Penida over. Ik schat onze volgende besteming Flores hoger in als iconische plek.
Uiteindelijk lopen wij de kustroute van Sandy Bay naar de Yellow Bridge, waarbij we achtereenvolgens door de wijken/stranden van Desa Lembongan wandelen. We starten bij Sandy Bay (ons verblijf) en via Dream Beach gaan we naar de oversteek bij Nusa Ceningan (Yellow Bridge). Daar gaan we met een taxi Nusa Ceningnan verkennen door naar twee mooie strandjes te gaan. Wandelend hadden wij ook dat ook kunnen doen, maar we willen om 14:00 uur bij Devil’s Tear zijn omdat het dan vloed is daar. Dat redden we niet als we het deel op Nusa Ceningan gaan wandelen.
Als eerste komen we aan bij Dream Beach. Dream Beach is zonder twijfel het meest fotogenieke strand van Nusa Lembongan. De baai ligt ingeklemd tussen rotsen, waardoor het water een intense turquoise kleur krijgt en de golven spectaculair op de kust breken. Het is een plek die ruig, wild en ongerept is. Ondanks de naam is Dream Beach geen strand om te zwemmen of te liggen. De stroming is sterk, de golven zijn krachtig en er zijn geen ligbedjes of faciliteiten op het zand. Het is een strand dat je ervaart met je ogen, niet met je handdoek. Dream Beach heeft ook geen drukke strandbars, geen muziek, geen boten — alleen het geluid van de oceaan. De meeste bezoekers, wij ook, komen hier voor foto’s, een korte wandeling langs de kliffen of om even te genieten van het uitzicht. Hoewel in de middag als we terug wandelen zien we een enkeling de zee ingaan.
Op het strand komt Susan aan het praten met een meisje uit Bali. Ze werkt in een cafe in noorden van Bali. Haar baas is een Nederlander. En ze verkopen......bitterballen. Dat zien we overigens wel meer op het eiland. Soms wat verbasterd door de vulling te vervangen door kaas.
De wandeling is ontspannen en geeft ons een verassende blik op het dorp Desa Lembongan. Desa Lembongan is in niets te vergelijken met een Nederlands dorp of een stad; het is een authentieke, tropische eilandgemeenschap waar het moderne toerisme en het traditionele Balinese leven vloeiend in elkaar overlopen. Er zijn geen strakke fietspaden, geen rijtjeshuizen en geen grote winkelstraten.
De wegen zijn smal, hobbelig en kennen geen trottoirs. Auto's zien wij hier niet; Het straatbeeld wordt gedomineerd door hordes manoeuvrerende scooters, taxi’s pickups en rondscharrelende honden. Wij lopen de ene keer langs een heel eenvoudig lokaal eethuisje en een minuut later passeren wij een beachclub of een trendy koffietentje.
Wat de meeste indruk maakt is dat we constant lopen langs prachtige familietempels van grijs vulkaangesteente en huizen met traditionele toegangspoorten. Het is niet één tempel zoals we gewend zijn, maar continu tempels. Bovendien zien we meer tempels dan huizen. De geur van brandend wierook hangt overal in de lucht en op de grond (en op muurtjes) moet je oppassen dat je niet op de canang sari stapt. Dit zijn dagelijkse, handgemaakte offermandjes van gevlochten kokosblad en felgekleurde bloemen. Het landschap wisselt af tussen dichte bossen met palmbomen, kleinschalige lokale huizen, hippe surfcafeetjes en guesthouses.
Aan de kustlijnen worden we verrast met traditionele zeewierteelt. Nog nooit eerder gezien. Zeker ook een hoogtepunt van deze wandeling. Zeewierteelt is een van de meest fascinerende en fotogenieke, traditionele ambachten rondom Nusa Lembongan en Nusa Ceningan. De zeewierteelt vindt voornamelijk plaats in het ondiepe, kristalheldere water van het kanaal tussen Nusa Lembongan en Nusa Ceningan. Bij laagwater transformeren deze wateren in een gigantisch, lappendeken-achtig raster van houten palen en strak gespannen lijnen. Wij krijgen een perfect uitzicht op de boeren die in het water aan het werk zijn.
We maken een praatje met een boer. We weten eerst niet dat het om zeewier gaat, maar hij geeft ons uitleg. Bij eb waden de boeren door het water met grote houten manden of kleine bootjes. Ze snijden het zeewier af en slepen de zware manden (tot wel 40 kg per stuk!) het strand op. Het geoogste wier wordt op grote zeilen langs de weg of op het strand uitgespreid om te drogen in de felle zon. Hoewel de lokale bevolking het zeewier zelf eet in traditionele salades (zoals rujak bulung), wordt het overgrote deel geëxporteerd. Het zeewier is namelijk rijk aan carrageen. Dit is een natuurlijk bindmiddel dat wereldwijd gebruikt wordt in:Cosmetica, voedingsmiddelen en medicijnen.
Dan komen we aan bij de Yellow Bridge. De Yellow Bridge, de felgele hangbrug die Nusa Lembongan met Nusa Ceningan verbindt, is veel meer dan een oversteek. Het is een plek met een geschiedenis die zowel mooi als tragisch is. De eerste Yellow Bridge werd in 1996 gebouwd. Het was een smalle houten hangbrug, bedoeld voor voetgangers en scooters, en jarenlang was het de enige manier om tussen de twee eilanden te reizen. Scholieren liepen er dagelijks overheen, families gebruikten de brug voor ceremonies en handel. De brug was simpel, maar onmisbaar. Op 16 oktober 2016 veranderde alles. Tijdens Nyepi Segara, een belangrijke Balinese ceremoniedag, stonden er veel mensen op de brug die terugkeerden van een ritueel aan zee. Door een combinatie van ouderdom, erosie en extreme overbelasting begaf de constructie het. De brug stortte in het water, waarbij acht mensen om het leven kwamen en tientallen gewond raakten. Het was een schok voor de hele regio: De verbinding tussen de eilanden was weg, maar vooral het verdriet om de slachtoffers drukte zwaar op de gemeenschap.
Aangekomen op het eilandje Nusa Ceningan, pakken we snel een taxi. We gaan eerst naar Secret Beach. Secret Beach is een kleine, verborgen baai aan de zuidkant van Nusa Ceningan. Het strand ligt verscholen tussen rotsen en begroeiing, waardoor het lijkt alsof je een privéplekje hebt gevonden dat niet voor iedereen bedoeld is. Wanneer wij aankomen, zien we een strook zacht zand, helder water en een paar eenvoudige trappen die naar beneden leiden. Geen beachclubs, geen ligbedjes, geen muziek. alleen het geluid van de golven en de wind die langs de kliffen strijkt. Op het strand is het aantal mensen op één hand te tellen. De charme van dit strand zit ’m juist in de eenvoud: De stilte, de kleuren, de manier waarop het licht in de baai valt. Secret Beach is een perfecte plek voor een korte stop als je onderweg bent naar de kliffen van Blue Lagoon.
Blue Lagoon is een spectaculair uitzichtpunt met fel turquoise water, ruige kliffen en een bijna onwerkelijke kleurintensiteit. Het is geen zwemlocatie, maar een plek om te kijken, te fotograferen en even stil te worden van hoe mooi Bali kan zijn. De vibe is rustig en puur.
Op het eind van de dag gaan we op zoek naar de brute kracht van Nusa Lembongan, namelijk Devil's Tears. Vanaf ons strand hebben we de afgelopen dagen al kunnen genieten van Devil's Tears, maar nu komen we oog in oog te staan met Devil’s Tears.
Als we aankomen horen we een diep, ritmisch gedender dat door de grond trilt. Het is het geluid van de Indische Oceaan die met volle kracht inbeukt op de ruige klifkust. De Devil’s Tears is de naam van deze ruige klifkust. We lopen richting de rand. Veel waarschuwingen voor onverwachte reuzengolven en afzettingen om niet in het water te vallen. Veiligheid vooropgesteld. We worden direct getrakteerd op een spectaculaire show. De oceaan is wild op het tijdstip dat we aankomen. Het is ook vloed. Grote, turquoise golven rollen met een rotvaart richting de zwarte, vulkanische rotsen. Wanneer ze de holle grotten onder de kliffen raken, ontstaat er een explosie van water. Het zeewater schiet metershoog de lucht in, om vervolgens als een dichte nevel weer neer te dalen. In de mist die blijft hangen, breekt het zonlicht door en verschijnt er heel even een perfecte regenboog. Susan ziet de regenboog.
We zien schildpadden zwemmen tussen de golven. Ze vermaken zich prima in het wilde water. Ze laten zich niet op de foto zetten.
Maandag nog een dagje aan het strand. Dan verkassen we dinsdag naar Flores. Daar staat een avontuurlijke reis op het prorgamma. We trekken van Oost-Flores naar West-Flores.